Je wilt in de tuin een vuurschaal of vuurkorf stoken zonder brandgevaar en zonder dat de buurt in de rook zit. Dat komt neer op vier dingen: het goede moment, de goede brandstof, een stabiele opstelling en geduld met de as. Hieronder staat per onderdeel wat je doet.
Kies het moment met de Stookwijzer
Kijk voor het aansteken op de Stookwijzer en stook niet bij code oranje of rood. De Stookwijzer geeft per postcode de situatie in het hier en nu. Bij code rood en oranje is het advies om niet te stoken, en in sommige gemeenten is houtstook bij die codes zelfs verboden.
Wind maakt het verschil. Het RIVM zag in overlastmeldingen dat houtrook bij weinig wind minder wordt verdund, blijft hangen en meer overlast geeft. Het instituut stelde daarom in 2024 voor om bij windkracht 2 of minder geen hout te stoken. De gemeente Den Haag zegt het zo: bij windstil of mistig weer blijft de rook langer op 1 plek hangen. Een avond met een beetje wind is dus beter dan de stille, heldere avond waarop een vuur het aantrekkelijkst lijkt.
Wat je wel en niet verbrandt
De brandstof bepaalt een groot deel van de rook. De Rijksoverheid is er kort over: stook alleen droog, onbehandeld hout. Het Informatiepunt Leefomgeving verwijst naar de Wet milieubeheer, die het stoken van afvalstoffen verbiedt: daarom mag iemand in een houtkachel of vuurkorf alleen onbehandeld en ongeverfd hout verbranden. Milieu Centraal somt op wat daar in de praktijk onder valt: het is verboden om geverfd of geïmpregneerd hout, bewerkt hout, snoeihout, afval, papier of karton te verbranden. Dat snoeihout in dat rijtje staat, verrast veel tuinbezitters. Geverfde planken, geïmpregneerde schuttingdelen en het karton van een verhuisdoos horen dus evenmin in het vuur.
Droog is even belangrijk als onbehandeld. De gemeente Den Haag noemt het verbranden van bewerkt of nat hout extra vervuilend en ongezond. Milieu Centraal noemt brandbare blokken van geperst hout het minst slecht, zolang zij geen toevoegingen hebben, en gedroogd haardhout als alternatief. Hoe je zelf vaststelt of hout droog genoeg is, staat in geen van deze bronnen; dat blijft een eigen inschatting.
Veilig opstellen en aansteken
Volgens Milieu Centraal mag vuur maken alleen in een buitenkachel, tuinhaard, barbecue, vuurkorf, vuurpot of gelpot. Een los vuur op de grond staat niet in dat rijtje.
Plaats het vuur op een vlakke ondergrond, op veilige afstand van schuttingen, heggen, partytenten en tuinmeubels. Houd een emmer water of zand bij de hand en zorg dat kinderen en huisdieren op afstand blijven. Voor het aansteken geldt: gebruik aanmaakblokjes of aanmaakgel en nooit licht ontvlambare vloeistoffen.
Deze tips komen van de Brandweer, van een pagina over barbecueën die de vuurkorf bij het aansteken met naam noemt. De tips over opstelling zijn voor de barbecue geschreven. Wij passen ze hier ook toe op de vuurkorf en de vuurschaal, omdat het om hetzelfde open vuur in dezelfde tuin gaat; dat is onze eigen afweging en geen uitspraak van de Brandweer.
Na afloop: de as
Het vuur is pas klaar als de as koud is. De Brandweer waarschuwt dat asresten nog lang warm blijven en weer kunnen opgloeien, ook als ze afgekoeld lijken. Gooi de as in een zinken of metalen emmer en laat die buiten staan. De Brandweer adviseert de emmer ongeveer vijf dagen te laten staan voordat de inhoud de container in gaat. As hoort bij het restafval en niet bij het gft of op de composthoop.
Houd rekening met de buren
Laat de buren van tevoren weten dat je gaat stoken; zij kunnen dan zorgen dat de rook niet bij hen naar binnen komt. Milieu Centraal wijst erop dat de buren last kunnen hebben van de rook van jouw vuurkorf. Bij het verbranden van hout komen fijnstof en andere schadelijke stoffen in de lucht. Milieu Centraal noemt houtrook extra schadelijk voor kinderen, ouderen en mensen met een longziekte.
Zoek ook één keer op wat er in jouw gemeente geldt. Het Informatiepunt Leefomgeving legt uit dat gemeenten regels kunnen stellen voor vuurkorven en buitenhaarden in de tuin of op het terras, en Milieu Centraal meldt dat sommige gemeentes met een verbod op houtstook in de tuin komen. Ook zonder lokale regel geldt volgens het Informatiepunt dat wie hout stookt ervoor moet zorgen dat nadelige gevolgen zoveel mogelijk worden voorkomen of beperkt.
De Rijksoverheid is hier duidelijk over. Zij schrijft dat rook van open haarden, kachels, vuurkorven en barbecues schadelijk is voor de gezondheid en het klimaat, en dat geen hout stoken het beste is voor jezelf en je omgeving. Volgens de Rijksoverheid komt 23% van alle fijnstof (PM2,5) die in Nederland in de lucht komt van houtstook van mensen thuis. Dat cijfer gaat over alle houtstook bij elkaar; hoeveel een vuurkorf of vuurschaal daaraan bijdraagt, staat er niet bij.
Sfeer op een avond dat stoken niet kan
Staat de Stookwijzer op oranje of rood, dan kan de sfeer er nog steeds zijn. Milieu Centraal schrijft dat vuurpotten minder luchtvervuiling veroorzaken; de brandstof is een gel die meestal bestaat uit alcohol, water en een bindmiddel. Lees eerst de gebruiksaanwijzing van de pot en de gel. Buitenverlichting, een extra trui en een deken werken ook, helemaal zonder vuur.
Wat je ervoor nodig hebt
Je hebt weinig nodig: een houder die voor vuur bedoeld is en een droge plek voor het hout. Heb je die al, dan hoef je niets te kopen. De drie producten hieronder komen uit het assortiment van InterGard.
Vuurkorf incl. grillrooster 40x35cm. Een klein model voor wie af en toe een vuur maakt. De vuurkorf staat met naam in het rijtje van Milieu Centraal, en een klein formaat past bij het advies van de gemeente Den Haag om niet of zo kort en weinig mogelijk te stoken. De afstand tot de schutting en de vlakke ondergrond blijven jouw werk.
Vuurschaal Cortenstaal 60cm. Een lage, open houder waar je met een gezelschap omheen zit. Wie een grotere schaal vult, verbrandt meer hout; kies dus niet groter dan je gezelschap nodig heeft. De bronnen noemen de vuurschaal niet met naam. Wij rekenen hem tot dezelfde soort houders als de vuurkorf en de vuurpot; vraag bij twijfel na wat je gemeente toestaat.
Houtberging haardhoutberging robuust voor haardhout met vloer 180x180x70cm. Voor wie regelmatig stookt en het hout nu op de grond heeft liggen. Een berging met vloer houdt het hout van de natte grond, en de bronnen zijn het erover eens dat je alleen droog hout stookt. Of hout daarin droog genoeg wordt en blijft, hangt af van de plek, de ventilatie en de tijd; dat hebben wij niet gemeten en de bronnen zeggen er niets over. Stook je een paar keer per jaar een zak gedroogd haardhout op, dan is een berging overbodig.
Kort samengevat
Kies het moment met de Stookwijzer, verbrand alleen droog en onbehandeld hout, zet het vuur stabiel en op afstand, en ruim de as pas op als ze koud is. Staat de Stookwijzer op rood, dan is de vuurpot of de deken de betere keuze.


